Home

Uroczystości 70. rocznicy operacji „Ostra Brama” w Wilnie

Instytut Historii współpracując z Zespołem Szkół Ponadgimnazjalnych w Zelowie realizuje wspólne projekty edukacyjne-historyczne. Jednym z nich był projekt dotyczący Wileńszczyzny i Armii Krajowej w okresie II wojny światowej. W jego ramach dr Dariusz Rogut zrealizował cykl wykładów o historii Kresów i AK dla członków Klubu Historycznego im. Armii Krajowej w ZSO w Zelowie. Jednym z jego elementów był także wyjazd na Wileńszczyznę w ramach obchodów uroczystości państwowych dotyczących 70. rocznicy operacji Armii Krajowej „Ostra Brama”. Rozpoczęły się one 6 lipca odśpiewaniem Hymnu Łagierników na wileńskiej Rossie, przy Mauzoleum Matki i Serca Syna.

Operacja „Ostra Brama” stanowiła część akcji „Burza” zakładającej samodzielne wyzwalanie przez Armię Krajową okupowanych przez Niemcy ziem polskich przed wkroczeniem wojsk Armii Czerwonej. Rozpoczęła się ona na Wileńszczyźnie w nocy z 6 na 7 lipca 1944 r. Rozkaz o akcji wydał dowódca Okręgu Wileńskiego AK ppłk Aleksander Krzyżanowski „Wilk”.

Uroczystości rocznicowe zostały zorganizowane przez Stowarzyszenie Łagierników Żołnierzy AK wspólnie z Urzędem do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych oraz Związkiem Polaków na Litwie i zgromadziły szereg osobistości. Wśród zebranych obecni byli m.in.: dr Jan Stanisław Ciechanowski szef UdSKiOR; dr hab. Krzysztof Andrzej Kunert sekretarz Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa; Stanisław Cygnarowski konsul generalny RP na Litwie; prezes Związku Polaków na Litwie, Michał Mackiewicz oraz harcerze i młodzież szkolna z Litwy i Polski.

Członkowie Klubu na cmentarzu na Rossie oddali hołd poległym żołnierzom wojny polsko-bolszewickiej i żołnierzom AK, zapalając symboliczne znicze. Klub Historyczny uczestniczył także w oficjalnym składaniu kwiatów i zapalaniu zniczy przy Mauzoleum Matki i Serca Syna.

Spotykamy się w tym świętym dla każdego Polaka miejscu. Tu, gdzie leży matka i jej syn. Tu, gdzie leżą polscy żołnierze, którzy oddali swe młode życie za to, żeby Polska była wolna. Operacja ,,Ostra Brama‘‘ została przeprowadzona przez najwspanialsze pokolenie historii Polski. Pokolenie wychowane w II Rzeczpospolitej, które nie wahało się wtedy, ani chwili – mówił zebranym Jan Stanisław Ciechanowski, szef UdSKiOR oraz dziękował obecnym żołnierzom AK za odwagę. Z kolei prezes Stowarzyszenia Łagierników Żołnierzy Armii Krajowej, Andrzej Siedlecki przywołał słowa św. Jana Pawła II: Armia Krajowa jest perłą w historii narodu polskiego oraz podziękował zebranym za liczne przybycie: To jest sanktuarium narodowe Józefa Piłsudskiego - Komendanta, Naczelnika Państwa, a następnie Marszałka II Rzeczpospolitej. Marszałek stwierdził, że ten, kto nie szanuje przeszłości nie jest godzien teraźniejszości i przyszłości – przypomniał Siedlecki.

W ramach oficjalnych uroczystości poświęconych 70. rocznicy operacji „Ostra Brama” członkowie Klubu wzięli także udział w wernisażu wystawy, która odbyła się w Domu Kultury Polskiej w Wilnie. Po niej został wyświetlony film „Stanisław Kiałka – legenda wileńskiej konspiracji”. Jej bohaterem był Stanisław Kiałka „Jelonek” (1911-1980) fenomenalny konspirator i organizator, a także jezuicki kleryk z byłego zaboru pruskiego, żołnierz września 1939, oficer AK, adiutant i przyjaciel Aleksandra Krzyżanowskiego, więzień obozów sowieckich, a później znienawidzony przez komunistów historyk-dokumentalista polskiego czynu zbrojnego na Wileńszczyźnie.

Następnego dnia członkowie Klubu uczestniczyli w kolejnych uroczystościach, tym razem na miejscu pamiętnej bitwy stoczonej 13 lipca 1944 r. przez Zgrupowanie AK mjr. Mieczysława Potockiego ps. „Węgielny” z wojskami niemieckimi w podwileńskich Krawczunach. Niezwykle przejmujące były relacje trzech ostatnich uczestników tej bitwy ks. kpt. Czesława Wierzbickiego „Kula”, kpt. Czesława Sawicza oraz kpt. Lecha Rudzińskiego. Tu również po odmówieniu krótkiej modlitwy zebrani złożyli kwiaty i zapalili znicze.

Członkowie Klubu w ramach realizowanych projektów odwiedzili także inne symboliczne i ważne dla polskiej tradycji Wileńszczyzny miejsca m.in. Święciany. W trakcie zwiedzania Wilna dr. Dariusz Rogut wygłosił wykład, pt. „Walki o Wilno – operacja „Ostra Brama”. Niezwykle pouczającą i symboliczną była także wizyta w Zułowie – miejscu narodzin Marszałka Józefa Piłsudskiego. Ostatniego dnia pobytu w Wilnie uczestnicy wyjazdu historyczno-edukacyjnego udali się do Ponar miejscowości okrytej ponurą sławą ze względu na wydarzenia, które rozegrały się tam w ciągu trzech lat – od lipca 1941 r. do lipca 1944 r., kiedy to wymordowano tam około sto tysięcy osób, w tym ok. 70 tys. Żydów, ok. 20 tys. Polaków oraz Romów i Rosjan. Zbrodni dokonali Niemcy przy pomocy litewskich kolaborantów. Członkowie Klubu w Ponarach zwiedzili miejscowe muzeum oraz mogli zobaczyć miejsca egzekucji - makabryczne doły śmierci. Opowieść o tym strasznym miejscu przedstawiona przez dr. Dariusza Roguta w krótkim wykładzie była dopełnieniem pobytu w Ponarach.

Udział członków Klubu w oficjalnych uroczystościach był elementem realizowanych projektów: „Wyjazd edukacyjno-historyczny związany z upamiętnieniem 70. rocznicy operacji „Ostra Brama” finansowanego ze środków UdSKiOR oraz „Wilno i Wileńszczyzna - śladami wspólnej tradycji” realizowanego ze środków Fundacji Banku Zachodniego WBK.

Dr Piotr Kilańczyk

Kombatanci Armii Krajowej z Polski, Wilna i Białorusi pod Ostrą Bramą. W trzecim rządzie Marek Rusak, dr Piotr Kilańczyk Na Rossie przy Mauzoleum Matki i Serca Syna, od lewej: Leonard Siedziako, szósty Marek Rusak, ósmy Paweł Wąs, dr Dariusz Rogut, dr Piotr Kilańczyk Płk Tadeusz Bieńkowicz „Rączy” (legendarny żołnierz AK), Dariusz Rogut Przy pomnikach żołnierzy AK, od lewej: Piotr Kilańczyk, Dariusz Rogut, Wanda Cejko-Kiałka „Marika” (sanitariuszka AK, więzień sowieckich łagrów), Marek Rusak, Karol Orymus

Zułów. Pomnik Józefa Piłsudskiego Zułów. Dąb Pamięci Józefa Piłsudskiego. Od lewej: Dariusz Rogut, Aleksandra Leśna, Karol Orymus, Paweł Wąs Święciany. Pomnik poległych żołnierzy Wojska Polskiego z lat 1919-1921 Krawczuny. Od lewej: Hubert Woźniak, Dariusz Rogut, Julita Bartczak, Aleksandra Karbowniczak, Piotr Kilańczyk

Krawczuny – pomnik żołnierzy AK. Od lewej: Julita Bartczak, Dariusz Rogut, Aleksandra Karbowniczak, Lidia Lwow-Eberle „Ewa (sanitariuszka 5 Wileńskiej Brygady mjra „Łupaszki”), Marek Rusak, Piotr Kilańczyk Krawczuny. Podczas rozmowy z ministrem Janem Ciechanowskim. Od lewej: Dariusz Rogut, Paweł Wąs, Tobiasz Zaworski, Marek Błoch, Jakub Frątczak, Mateusz Wiśniewski Krawczuny – wspólne zdjęcie uczestników projektu z ministrem Janem Ciechanowskim Krawczuny, od lewej: Dariusz Rogut, Karol Orymus, Aleksandra Leśna, Piotr Kilańczyk

Dom Polski w Wilnie, od lewej: Dariusz Rogut, Irena Brazis, Piotr Kilańczyk, Leonard Siedziako

Uniwersytet

Jana Kochanowskiego

w Kielcach

Filia w Piotrkowie Trybunalskim

Wydział Filologiczno-Historyczny

ul. J. Słowackiego 114/118
97-300 Piotrków Tryb.

centrala: (44)7327400
fax: (44)7327405

NIP: 657-02-34-850

REGON: 000001407-00034

Raiffeisen Bank Oddział w Kielcach
nr 48 1750 1110 0000 0000 2108 1237

Treść prawa

 

Plakat

wu

wu

logo jk
most logo br
sp

wu

eng
DEPARTMENT OF
ENGLISH STUDIES
 
 
logo-pge
 
 
mbp radomsko
 
 
tm
Początek strony